Spiegelvragen
Bij een Spiegeluitvaart kan wanneer nodig de Spiegelaar (degene die het gesprek leidt) dieper ingaan op wat hij of zij hoort en ziet. Dat noemen we dan Spiegelvragen.
En die Spiegelvragen gaan verder dan de oppervlakte. Iedereen kan vragen stellen, maar niet iedereen kan of durft Spiegelvragen te stellen. Uiteraard altijd met respect en in dienst van het verhaal en het afscheid. Ik zal een voorbeeld geven. (uit ervaring weet ik dat er verschillende meningen zijn over dit voorbeeld).
Er was een meneer vrij plotseling overleden. Zijn vrouw zat in een boze emotie en terwijl we aan tafel zaten met haar zoon en schoondochter, riep ze alleen maar: Waarom is hij nou zomaar doodgegaan? Wie moet er nu met mij mee naar de chemo? Wie doet de boodschappen? Wie brengt me naar de fysio? Ze kwam niet uit die emotie. Ze verweet hem van alles, hij had niets goeds gedaan en dat bleef ze herhalen.
Toen ze even stil was, zei ik: Ik ga u een vraag stellen en u hoeft niet te antwoorden. Is dat oke? Ze knikte.
Ik vroeg: Hield u van hem of was het gewoon makkelijk dat hij er was? De zoon zei: Dat is een interessante vraag, maar zijn moeder beantwoordde hem niet. We gingen verder.
De volgende dag sprak ze me aan en zei: Ik heb een brief geschreven aan mijn man, zou jij die willen voorlezen?
Natuurlijk, knikte ik. Ik las de brief en ik kon niet anders dan glimlachen.
Ze beëindigde haar brief namelijk met: ... en toch hield ik van je.
Zonder mijn vraag zou ze vandaag niet op deze manier afscheid van haar man hebben genomen. Mijn vraag had haar aan het denken gezet en haar emotie 'op tijd' kunnen keren. Ze stond anders in het afscheid, met rust en waardering.
De reden dat ik haar de vraag op deze manier heb kunnen stellen (ze had ook heel boos kunnen worden of me weg kunnen sturen) was dat ik het zonder oordeel vroeg. En die ervaring leerde mij dat het durven vragen te stellen die dieper gaan dan de oppervlakte heel bepalend en nodig kan zijn.
Bij een Spiegeluitvaart kan het ook voorkomen dat we echt verder vragen.
Uiteraard alleen daar waar het past en iets goeds bijdraagt.
